Trzy terminy, trzy obowiązki
Każdy z tych obowiązków jest niezależny — spóźnienie w jednym nie zwalnia z pozostałych i każdy ma własną karę.
Kalendarz obowiązków środowiskowych
Nowe stawki opłat na rok następny ogłaszane są przez Ministra Klimatu w Monitorze Polskim — zazwyczaj w lipcu/sierpniu roku bieżącego.
UM vs BDO vs KOBiZE — czym się różnią?
To najczęstsze źródło dezorientacji — trzy różne systemy, trzy różne organy, trzy różne kary. Jedna firma może mieć obowiązki w każdym z nich niezależnie.
KOBiZE (Krajowa Baza o Emisjach Gazów Cieplarnianych i Innych Substancji) to osobny od Urzędu Marszałkowskiego system raportowania emisji CO₂. Prowadzi go Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie. Raport do KOBiZE składa się przez portal kobize.pl do 28 lutego każdego roku.
Kluczowa różnica: KOBiZE dotyczy firm emitujących CO₂ ze spalania paliw w instalacjach objętych systemem EU ETS (elektrownie, huty, cementownie). Większość MŚP z flotą samochodową NIE składa do KOBiZE — ich emisja z pojazdów idzie wyłącznie do Urzędu Marszałkowskiego przez wykaz o korzystaniu ze środowiska. Sprawdź u swojego doradcy środowiskowego, czy Twoja instalacja podlega KOBiZE.
| Cecha | 🏛️ Wykaz do UM | 📁 BDO | 📊 KOBiZE |
|---|---|---|---|
| Pełna nazwa | Opłata za korzystanie ze środowiska | Baza Danych o Produktach i Opakowaniach | Krajowa Baza emisji GHG |
| Termin | 31 marca | 15 marca | 28 lutego |
| Czego dotyczy | Emisja do powietrza (transport, kotłownie), pobór wód, ścieki | Odpady, opakowania, baterie, sprzęt elektryczny | Emisja CO₂ i innych gazów cieplarnianych (GHG) |
| Gdzie się składa | Urząd Marszałkowski (16 urzędów) | System BDO (bdo.mos.gov.pl) | Portal KOBiZE (kobize.pl) |
| Kogo dotyczy | Każda firma z flotą, kotłownią lub procesami technologicznymi | E-commerce, handel, producenci, importerzy opakowań | Duże zakłady przemysłowe, instalacje EU ETS, ciepłownie |
| Typowy MŚP z samochodem | ✅ TAK — obowiązuje | Tylko jeśli wprowadza produkty w opakowaniach | Zazwyczaj NIE — zbyt mała emisja |
| Kara za brak | Do 5 000 zł + opłata podwyższona 500% | Grzywna / kara administracyjna | Kara pieniężna za brak raportu |
| Podstawa prawna | Art. 285–289 PrOŚ (Dz.U. 2025 poz. 647) | Ustawa z 14.12.2012 r. o odpadach | Ustawa z 17.07.2009 r. o zarządzaniu emisjami |
Co jeśli minął termin 31 marca?
Kara administracyjna do 5 000 zł grozi za niezłożenie wykazu. Jednak możesz się chronić:
- Czynny żal — jeśli złożysz zaległy wykaz z własnej inicjatywy, zanim urząd wszczął postępowanie, możesz uniknąć kary lub ją znacznie zmniejszyć
- Złóż jak najszybciej — opóźnienie o kilka dni jest traktowane łagodniej niż wielomiesięczne zaległości
- Skontaktuj się z UM — niektóre urzędy dopuszczają korektę wykazu lub złożenie z krótkim opóźnieniem bez wszczynania postępowania